Kategoriler
Kültür ve Sanat

Urfa Yemekleri: Şanlıurfa’ya Özgü 15 Yemek

Urfa yemekleri ile ön plana çıkan bir şehir olsa da tarihi dokusu ve verimli toprakları ile ülkemizin önemli şehirlerinden birisidir. 22 Haziran 1984 yılında, kurtuluş savaşında gösterdiği kahramanca mücadeleden dolayı “Şanlı” ünvanını almıştır.

Şanlıurfa içerisinde barındırdığı Balıklıgöl, Göbekli Tepe ve Urfa Kalesi gibi birçok tarihi yer ile görenleri zamanda yolculuğa çıkarmayı başaran özel bir şehirdir. Dünyanın ilk üniversitesi Harran Üniversitesi’ne de ev sahipliği yapan şehir için medeniyetin beşiği dersek yanlış bir tabir kullanmış olmayız. Ayrıca birçok peygamber de Şanlıurfa’ya ayak bastığı için “Peygamberler Şehri” de denmektedir.

Bu kadar çok tarihi dokusu olan Şanlıurfa yemek konusunda da ülkemizin en önemli şehirlerinden birisidir. Bu yazımızda sizler için ülkemizin nadide şehirlerinden biri olan Şanlıurfa’ya özgü 15 yemeği tanıtacağız.

Urfa Yemekleri

Şanlıurfa’ya Özgü 15 Yemek:

  • Borani
  • Ağzı Açık
  • Ağzı Yumuk
  • Ciğer Kebabı
  • Çiğ Köfte
  • Yumurtalı Köfte
  • Lahmacun
  • Kazan Kebabı
  • Frenk Tavası
  • İçli Köfte
  • Tepsi Kebabı
  • Yahudi Kötesi
  • Lebeni
  • Üzlemeli Pilav
  • Şıllık Tatlısı

Borani

Urfa Yemekleri
Borani

Urfa yemekleri kendine has özellikleri ve lezzetleriyle tabiri caizse tadanlara “Parmaklarını Yedirtiyor” diyebiliriz. Borani yemeği de özellikle anadolunun batısında çok fazla bilinmese de lezzet olarak çok farklı bir tat sunuyor. İçerisindeki temel malzeme, bulgurdan küçük küçük yuvarlak şekilde yapılmış köftesidir. Bulgur köftesinin yanı sıra içerisinde nohut, pancar sapı(pazı), kuru soğan, parça et ve kuyruk yağı bulunmaktadır. Bu karışımlarla ortaya çıkan Borani yemeği yanınada yoğurtla birlikte nefis bir lezzet oluyor.

Ağzı Açık

Urfa Yemekleri Agzi Acik
Ağzı Açık

Urfa yemeklerinin en önemli lezzetlerinden biri olan ağzı açığı tatmadan bu dünyadan göç etmemelisiniz. İnce bir şekilde açılan hamurun içine kuru soğan rendelenmiş kıyma koyularak hazırlanan ağzı açık, kenarları kapatılarak kızarmış yağın içine atılır ve pişmeye bırakılır. Sadece kenarları kaptılıp ortası açık olduğu için ağzı açık ismini almıştır. Piştikten sonra çıtır çıtır hamuru ve lokum gibi olan kıymasıyla muhteşem bir lezzet artık karşınızda. Ne duruyorsunuz buyrun sofraya.

Ağzı Yumuk

Urfa Yemekleri Agzi Yumuk
Ağzı Yumuk

Ağzı Açık benzeri bir yemek olan Ağzı Yumuk çok ufak farklılıklar göstermemektedir. Aynı şekilde hamur ve kıyma ile yapılan bir yemek olan Ağzı Yumuk’da kıymanın tamamı hamur tarafından kaplanır. Bir de ağzı açıktan farklı olarak hazırlanan iç kıyma ayrı bir tavada kavurulur ve piştikten sonra hamurun içine koyulur. Ayrıca ağzı açıktan farklı olarak içinde ceviz içi de bulunabilir.

Ciğer Kebabı

Urfa Yemekleri Ciger Kebabi

Urfa’nın en çok bilinen ve sevilen yemeklerinin başında ciğer kebabı gelmektedir. Aslında Ciğer Kebabı sadece Şanlıurfa için değil o bölgedeki birçok şehirle de özleşmiştir. Ancak Urfa ciğerinin farklı bir özelliği vardır. Ciğerler ve kuyruk yağı kare olarak küçük bir şekilde doğranır ve şişe saplanır. Üzerine serpiştirilen isot taneleri ile şişler lavaşın içine çekilir. İsteğe göre soğan ve acı seviyorsanız urfa biberi ile hayatınızın en büyük lezzetini tadabilirsiniz. Şanlıurfa’ya gezi için gelecekler ciğer kebabının tadına bakmadan asla dönmeyin.

Çiğ Köfte

Urfa Yemekleri Cig Kofte
Çiğ Köfte

Urfa yemekleri deyince belki de herkesin aklına ilk sırada çiğ köfte gelmektedir. Son dönemlerde çiğ köfte üzerine birçok tartışma olsa da, çiğ köfte Şanlıurfa ile özdeşleşmiş bir yemektir. 2010’lu yıllardan sonra ortaya çıkan çiğ köfte restoran zincirlerinde yemiş olduğunuz çiğ köfteyi has çiğ köfte ile karıştırmayın. Çünkü içinde et olmadan çiğ köfte olmaz. Köftelik bulgur ile hazırlanan çiğ köftenin içerisinde isot, tuz, kuru soğan, yeşil soğan, maydanoz, karabiber, salça ve özel çekilmiş kıyması olmazsa olmazdır. İyi bir ustanın elinde çiğ köfte sanat eseri olarak değerlendirilebilir.

Yumurtalı Köfte

Urfa Yemekleri Yumurtali Kofte
Yumurtalı Köfte

Yumurtalı köfte çiğ köfte kadar meşhur olmasa da Şanlıurfa mutfağında büyük bir öneme sahiptir. Urfa yemekleri içinde özellikle yöre halkının evinde sıklıkla yaptığı bir yemektir. İç malzeme olarak çiğ köfteyle büyük benzerlikler gösterir. Farkı ise içinde et bulunmaz ve yağın içinde hazırlanmış yumurtanın bulunmasıdır. Özellikle çiğ köfteyi çok sevmeyenlerin yumurtalı köftenin tadına bakması şiddetle önerilir.

Lahmacun

Urfa Yemekleri Lahmacun
Lahmacun

Sadece Urfa Yemeklerinin değil mutfağının en meşuh yemeklerinden biridir Lahmacun. Özellikle Güneydoğu illerinin neredeyse hepsinde ön plandadır. Şanlıurfa’nın lahmacunu ise kendine özgüdür. Şanlıurfa lahmacununun iç kıymasında çok fazla yeşillik bulunmaz. Lahmacun kıyması hazırlanırken içine isot, tuz, küçük parçalara doğranmış kuru soğan, maydanoz ve isteğe göre domates koyulur. Şanlıurfa’ya geldiğinizde kebabınızı yemeden önce lahmacun yemeyi kesinlikle unutmayın.

Kazan Kebabı

Urfa Yemekleri Kazan Kebabi
Kazan Kebabı

Kıyma ve patlıcanın bir araya gelerek ortaya çıkardığı çok güzel bir lezzet. Yanlardan kesikler açılmış patlıcanın içine, kuru soğan, yeşil biber ile harmanlanmış ve salça, pul biber, karabiber ile kavrulmuş et koyularak hazırlanır. Aynı zamanda tencere içine kesikler atılarak koyulan domatesler de bulunabilir.

Frenk Tavası

Urfa Yemekleri Frenk Tavasi
Frenk Tavası

Frenk Tavası, Şanlıurfa sofralarının vazgeçilmez yemeklerinden bir tanesidir. Özellikle kolay yapılması da yöre halkının bu yemeği çok sık yapmasını da sağlamıştır. Üzerinde kesikler açılan domatesin içine soğan, kapya biber ve pul biber ile harmanlanmış kıyma koyularak tencereye dizilir. Genel olarak tencerede yapılan bir yemek olasa da fırınada da yapılabilir.

İçli Köfte

Urfa Yemekleri Icli Kofte
İçli Köfte

Bulgur ve etin adeta bir gibi birbirine sarılmasıyla ortaya çıkan güzel bir lezzet. Bulgur ayrı bir şekilde elle yoğrulur. Kıyma; salça, kuru soğan ve çeşitli baharatlarla birlikte kavrulduktan sonra kıvamını bulan bulgurun içine fıstık veya ceviz de eklenerek kızarmış yağın içine atılır. İçli Köfte Urfa yemekleri içerisinde genel olarak beğenilen bir lezzettir.

Tepsi Kebabı

Urfa Yemekleri Tepsi Kebabi
Tepsi Kebabı

Büyük ihtimal dikkatinizi çekmiştir Urfa yemekleri içerisinde patlıcan büyük bir öneme sahiptir. Yine patlıcanın başrolde olduğu bir lezzete tanık olacağız. Tepsi kebabının en önemli özelliği lezzetli olmasının yanında yapımı da bir hayli kolay olmasıdır. Patlıcanları olabildiğince eşit şekilde doğrayıp aralarına kıymaları yerleştirip tepsiye koyuyoruz ve daha sonra tepsiyi evimizde bulunan fırına verip pişmesini bekliyoruz. Eğer evinizde fırın yoksa mahallenizde bulunan bir fırıncıya tepsi kebabını pişirmesi için verebilirsiniz.

Yahudi Köftesi

Urfa Yemekleri Yahudi Koftesi
Yahudi Köftesi

Urfa yemeklerinin belki de ismi en az duyulan lezzetlerinden birisidir. Yahudi Köftesi’nin adının da farklı bir hikayesi bulunmaktadır. Eskiden yörede yaşayan yahudi ve müslüman ailelerinin çocukları arasında başlayan bir aşktan çıktığı söylenmektedir. Bu aşka karşı çıkan ailelerin çocukları gizli gizli görüşürlermiş. Bu görüşmelerde yahudi kızı sevdiği adamın yanına gelirken bu köfteyi yaparmış. Yahudi Köftesi’nin adının buradan geldiği söylenir. Bu yemek ciriş ve kıymanın birleşmesinden oluşmaktadır.

Lebeni

Urfa Yemekleri Lebeni
Lebeni

Şanlıurfa’ya özel bir çorbadır. Nohut, dövme buğday ve yoğurt ile hazırlanan Lebeni Urfa yemeklerinin değişik tatlarından birisidir. Lebeni yapmak isterseniz nohut ve dövme buğdayı bir gün önceden ısılatmayı unutmayın.

Üzlemeli Pilav

Urfa Yemekleri Uzlemeli Pilav
Üzlemeli Pilav

Urfa yemekleri içerisinde adı pek fazla duyulmasa da lezzet olarak nefis bir tada sahiptir. Kuru üzüm, pekmez, nohut, kuşbaşı et ve pirinç ile hazırlanan Üzlemeli Pilav, Şanlıurfa sofralarının özel yemeklerinden birisidir. İçerisine eklenen baharatlarla birlikte daha önce yediğiniz pialvları size unutturacaktır.

Şıllık Tatlısı

Urfa Yemekleri Sillik Tatlisi
Şıllık Tatlısı

Urfa yemeklerinden bahsederken Şanlıurfa’ya özgü tatlıdan da bahsetmeden geçmek olmazdı. Sıvı olarak hazırlanan hamur, yağ ile ısıtılan tavanın içine koyulur. Kıvamını bulan hamur tavadan çıkarılarak yerine yenisi koyulur ve bu şekilde kat kat hamur hazırlarınız. Kat kat koyulan hamurların ortasına dövülmüş ceviz içi koyulur ve hazırlanan şerbet üzerine dökülür. İsteğe göre üzerine fıstık da koyulabilir.

Genel olarak Türk Mutfağı için dünyanın en güzel lezzetlerine sahiptir diyebiliriz. Yemek kültürü konusunda Çinli olmadığımız için şanlıyız diyebiliriz. Şaka bir yana Tük mutfağını dünyada daha iyi tanıtarak ülkemizin ismini duyurmalıyız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir