OturanBilge

Türk Vergi Sistemi 1. Ünite

Türk Vergi Sistemi 2. Ünite

Açıköğretim Fakültesi’nin derslerinden olan Türk Vergi Sistemi dersinin 1. Ünitesinin en önemli kısımlarının özetleri.

TÜRK VERGİ SİSTEMİ

Gelir Vergisi ve Mükellefiyet

Gelir vergisinin konusu; gerçek kişilerin bir takvim yılı içerisindeki kazançlar ve iratlarının safi tutarıdır.
*Gelir üzerinden vergi alınmasının sebebi savaş giderlerinin karşılanmasıdır.
*Türkiye’de ilk gelir üzerinden vergi 1926 yılında kazanç vergisiyle alınmıştır.

Gelir vergisinin kazanç ve iratları 7 tanedir. Ticari kazanç, zirai kazanç, serbest emslek kazancı, ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaya iradı ve diğer her türlü kazanç ve iratlardır.
Gelirin özellikleri nelerdir?
-Kişisel olması.
-Yıllık olması.
-Safi olması.
-Gerçek olmasıdır.

Gelir Vergisinin Türleri

Üniter gelir vergisi, sedüler gelir vergisi ve birleşik gelir vergisi olmak üzere 3 çeşittir.
-Üniter Gelir vergisi: Türkiye’de uygulanan sistemdir.
-Sedüler gelir vergisi: Vergi konusu olan gelirler çeşitli kategorilere ayrılarak her kategoride ayrı ayrı düzenlemeler yapılarak vergi alınır.
-Birleşik Gelir Vergisi: Hem üniter hem de sedüler gelir vergisinin toplamıdır.
Gelirin unsurları; kazanç ve iratlar(irat kira demek) net artış teorisine göre gelirdir. Diğer 6 çeşit ise kaynak teorisine göre gelirdir.
*Türkiye’de gelirin elde edilmesinde kaynak teorisi kullanılır.

Mükellef ve Türleri

Mükellef; üzerine vergi borcu düşen gerçek veya tüzel kişilerdir.
Gelir vergisinde vergiyi doğuran olay; ise mükellefin geliri elde etemsidir. Gelir tahakkuk veya tahsil esasına göre elde edilir.

Mükellef Türleri

Tam mükellef

1-)T.C vatandaşı olmak
2-)İkametgahının Türkiye’de olması.
3-)1 takvim yılı içinde sürekli olarak 6 ay
Türkiye’de kalması.

Dar mükellef

1-)Yabancı uyruklu olması.
2-)İkametgahının Türkiye’de olmaması.
3-)1 takvim yılı içinde 6 aydan kısa Türkiye’de kalması.

*Vergilemede şahsilik ilkesi vardır.
*Vergilemede mülkilik ilkesi vardır.
*Hem yurt içinde hem yurtdışında elde ettiği gelirler anılır.
*Sadece Türkiye’de elde ettiği kazancı öder.

Tam mükellef

1-)Şahsilik ilkesi vardır.
2-)Sigorta + prim ve sakatlık indiriminden yararlanır.
4-)Diplomat muaflığından sadece dar mükellefler yararlanır.

Dar Mükellef

1-)Mülkilik ilkesi vardır.
2-)İhracat istisnası vergiden düşülür.
3-)Sergi ve panayır istisnası vardır.

Gelirin Elde Edilmesi

Tahsil ve tahakkuk esasına dayanır.

Tahsil Esası
-Ücret.
-Serbest meslek kazancı.
-Gayri menkul sermaye iradı.
-Diğer kazanç ve iratlar.

Tahakkuk Esası
-Ticari kazanç.
-Zirai kazanç.
Menkul sermaye iradıdır.

Devamı için, Türk Vergi Sitemi 2. Ünite konumuza da bakabilirsiniz.

Exit mobile version